Słownik

Crypto Synergy – Kryptowaluty od A do Z

cryptosynergy - słownik kryptowalut

Adres

Adresy wykorzystuje się do wysyłania i otrzymywania środków w sieci bitcoin. Działają na podobnej zasadzie co konta bankowe . Adres składa się z ciągu znaków alfanumerycznych(od 27 do 34), mogą również zostać zapisane jako kod QR. Każdy użytkownik sieci bitcoin, może wygenerować dowolną ilość takich adresów zupełnie bezpłatnie. Adresy bitcoin są jawne. Każdy adres bitcoin posiada swój klucz prywatny (tajny) który daje pełny dostęp do danego adresu, utrata klucza prywatnego prowadzi do bezpowrotnej utraty środków zgromadzonych na danym adresie. W tradycyjnym kliencie bitcoin klucze prywatne nie są widoczne ale można je wyeksportować i zapisać np. a kartce papieru, dzięki czemu nawet po uszkodzeniu nośnika danych z portfelem, możemy taki adres odtworzyć.

Altcoin

Określenie dla alternatywnych walut . Popularność bitcoina doprowadziła do utworzenia dziesiątek innych walut bazujących na bitcoinie czyli altcoinów – walut alternatywnych.

ASIC

(ang. Application-specific integrated circuit) – są to specjalistyczne urządzenia, przeznaczone tylko i wyłącznie do miningu kryptowalut.

Atak 51%

Atak który teoretycznie może zostać wykonany na sieć bitcoina pod warunkiem, że atakujący będzie w posiadaniu >50% mocy całej sieci. Taki atak mógłby doprowadzić do wytworzenia osobnego łańcucha bloków i zdyskredytować oryginalny. Atakującemu dało by to kontrolę nad siecią, możliwość podwójnego wydawania bitcoinów (double spending ), zatrzymania transakcji w sieci, oraz uniemożliwić innym wydobywanie bloków. Atak rozpatrywany jest na płaszczyźnie czysto teoretycznej, wysoka moc sieci bitcon oraz astronomicznie wysokie koszty takiego ataku sprawiają, że taki atak praktycznie jest niezwykle mało prawdopodobny.

AML

(ang. Anti-Money Laundering) Przeciwdziałanie praniu brudnych pieniędzy. Polityka stosowana na wielu giełdach bitcoinowych polegająca między innymi na weryfikacji użytkowników.

cryptosynergy - słownik kryptowalut

BlockChain

Łańcuch wszystkich bloków transakcji które zostały wygenerowane od samego początku istnienia sieci. W każdym bloku zawarte są transakcję wykonane w sieci bitcoin w danym czasie. Każdy kolejny blok zawiera zaś sumę kontrolną bloku poprzedniego, dzięki czemu bloki tworzą łańcuch i są odporne na wszelkie manipulacje. Łańcuch bloków przechowywany jest przez wszystkich użytkowników bitcona którzy korzystają z tradycyjnego klienta.

Blok (transakcji)

Grupa transakcji wykonanych w sieci bitcoin zebrana w jeden blok. Nowe bloki generowane są przez górników/kopalnie co około 10 minut i dopisywane do łańcucha bloków (Blockchain). Sieć bitcoin nagradza za wydobyty blok pakietem 25 nowych bitcoinów (nagroda spada o połowę co około 4 lata).

cryptosynergy - słownik kryptowalut

Double Spending

Atak polegający na próbie podwójnego wydania tych samych bitcoinów. Aby uniknąć Double Spendingu serwisy przyjmujące bitcoiny wymagają do 6 potwierdzeń danej transakcji. Wykonanie takiego ataku jest niezwykle trudne i wymaga posiadania znaczącej części mocy sieci bitcoina. W całej historii bitcoina dubble spending miał miejsce tylko raz i to przypadkiem podczas forka.

cryptosynergy - słownik kryptowalut

ECDSA

Elliptic Curve Digital Signature Algorithm. Algorytm podpisu cyfrowego przy użyciu kryptografii krzywych eliptycznych. Lekki algorytm matematyczny używany do podpisywania transakcji w systemie bitcoin.

Escrow

Rodzaj pośrednictwa transakcji przez osobę zaufaną posiadającą reputację w społeczności bitcoina. Przykład: Sprzedawca(S) i kupujący(K) chcą dokonać transakcji. Sprzedawca wpłaca bitcoiny do osoby oferującej escrow(E). „K” przelewa złotówki do „S” a ten informuję „E”, że otrzymał zapłatę. Po otrzymaniu potwierdzenia o dotarciu środków przez „S”, „E” wysyła bitcoiny do „K”.

cryptosynergy - słownik kryptowalut

Faucet

System rozdawania darmowych monet. Może być to rozdawanie monet na stronie z reklamami czy też po rejestracji, bądź rozdawanie monet nowo powstałej waluty w celu jej popularyzacji.

Fee

Niewielka opłata transakcyjna którą możemy dołączyć do transakcji w celu nagrodzenia górników za potwierdzenie tej transakcji. W zależności od wielkości naszej transakcji (nie chodzi o wartość ale wielkość jaką zajmuje w bloku) transakcja może być dobrowolna lub obowiązkowa. Jeżeli opłata będzie obowiązkowa klient bitcoin poinformuje nas o tym. Jeżeli wyślemy transakcje bez Fee mimo, że zostaliśmy poinformowani o konieczności uiszczenia opłaty, nasza transakcja może zostać odrzucona przez kopalnie która właśnie potwierdza naszą transakcję albo zostanie wstawiona na koniec kolejki przez co czas potwierdzenia może znacznie się wydłużyć. W przypadku kopalń Fee, to opłata na rzecz kopalni w zamian za możliwość wspólnego wydobywania.

Fork

Alternatywna wersja łańcucha bloku – rozwidlenie łańcucha. Fork może powstać celowo kiedy grupa górników zyskuje zbyt dużą kontrolę nad siecią (patrz 51% ataku), przypadkowo przez błąd w systemie, czy kiedy zespół developerów postanawia wprowadzić nowe funkcje do klienta. Rozwidlenie łańcucha jest skuteczne jeżeli staje się on najdłuższą wersją łańcucha bloku.

A) Hard fork – algorytm hard forka doprowadza do tego, iż niezaktualizowane i zaktualizowane węzły sieci są niezgodne między sobą. Każdy z uczestników systemu powinien zaktualizować oprogramowanie przed ustalonym terminem. W innym wypadku środki mogą być utracone. Węzły, które nie przyjmą pewnej zmiany, będą wyrzucone z sieci. Dana sytuacja może również doprowadzić do powstania 2 oddzielnych sieci, tak jak w przypadku hard forka Ethereum (podział na Ethereum i Ethereum Classic). Algorytm hard forka doprowadza do tego, iż niezaktualizowane i zaktualizowane węzły sieci są niezgodne między sobą. Każdy z uczestników systemu powinien zaktualizować oprogramowanie przed ustalonym terminem. W innym wypadku środki mogą być utracone. Węzły, które nie przyjmą pewnej zmiany, będą wyrzucone z sieci. Dana sytuacja może również doprowadzić do powstania 2 oddzielnych sieci, tak jak w przypadku hard forka Ethereum.

B) Soft fork – algorytm soft forka pozwala wprowadzać zmiany, nie przerywając pracy tak nowych, jak i starych węzłów sieci. Tym samym daje możliwość wyboru uczestnikom sieci czy chcą aktualizować oprogramowanie, które posiada nowe funkcje, czy wolą pozostać przy poprzedniej wersji.

cryptosynergy - słownik kryptowalut

Giełda

Miejsce oferujące użytkownikom sprzedaż/kupno kryptowalut. Giełda nie trudni się samą sprzedażą czy skupem, umożliwia tylko wystawianie ofert użytkowników. Giełdy są działalnością prywatną i nie stanowią części projektu.

Górnik (miner)

Osoba która udostępnia moc obliczeniową sieci bitcoin (nie tylko) odpowiedzialnej za autoryzację transakcji . Górnikiem może zostać każdy kto zaopatrzy się w odpowiedni sprzęt. Górnik w zamian za udostępnienie mocy obliczeniowej wynagradzany jest nowo wygenerowanymi monetami i opłatami transakcyjnymi (prowizjami za przelew).

cryptosynergy - słownik kryptowalut

Hash/s

Liczba skrótów (operacji), które mogą być wykonywane przez górnika bitcoin w danym okresie czasu (zazwyczaj sekundę).

 

 

cryptosynergy - słownik kryptowalut

Klucz Prywatny

Klucz prywatny – unikalny ciąg znaków, który służy do autoryzowania transakcji wykonywanych przez użytkownika sieci bitcoin. Ze względów bezpieczeństwa, nie wolno podawać swojego klucza prywatnego innym osobom.Klucz prywatny jest tajną informacją, zapisywaną alfanumerycznym ciągiem znaków, której nie należy udostępniać osobom trzecim. Klucz prywatny potwierdza nasze prawo do przesyłania Bitcoinów z naszego portfela. Klucze prywatne są przechowywane na naszym komputerze, jeżeli korzystamy z portfela komputerowego, bądź są przechowywane na zdalnych serwerach, jeżeli korzystamy z portfeli sieciowych. Klucz prywatny służy do dekodowania wiadomości, którą otrzymujemy od innej osoby.

Klucz Publiczny

Klucz publiczny – ciąg znaków, na podstawie którego tworzony jest adres użytkownika sieci bitcoin. Z każdego klucza publicznego może powstać jeden adres. Klucz publiczny tak jak i prywatny jest zapisywany alfanumerycznym ciągiem znaków. Klucz publiczny wywodzi się z klucza prywatnego. Na ich podstawie jest tworzony adres Bitcoin. Klucz publiczny służy do kodowania wiadomości, którą wysyłamy do innej osoby.

Kopalnia (mining pool)

Miejsce gdzie swoje siły (moc obliczeniową) łączą górnicy w celu wspólnego wydobycia bloków dzieląc nagrodę proporcjonalnie do włożonego wkład. W obecnych czasach samotne poszukiwanie bloków może zająć nawet setki lat dlatego najlepszym sposobem wydobycia jest łączenie się w grupy wspólnie pracujące nad wydobyciem bloku.

Kod QR

Dwuwymiarowy kod graficzny reprezentujący sekwencję znaków. Kod QR może zawierać np. adres Internetowy lub adres bitcoin. Dzięki kodom QR w szybki sposób możesz dokonać płatności przez zeskanowanie kodu np. telefonem komórkowym lub tabletem. Możesz również wygenerować kod QR ze swoim adresem w celu zażądania zapłaty. Kody w szybki i prosty sposób wygenerujesz tu: bitcoinqrcode.org

cryptosynergy - słownik kryptowalut

Mikser

Usługa, która miksuje Twoje bitcoiny z bitcoinami innych użytkowników tak by nie można było ustalić skąd pochodzą. Pozwala na zachowanie większej anonimowości.

 

 

cryptosynergy - słownik kryptowalut

P2P

Peer-to-Peer. Rodzaj zdecentralizowanej sieci komputerowej. Alternatywa dla sieci klient-serwer. W przypadku bitcoina sieć jest tak zbudowana aby każdy użytkownik ogłaszał swoje transakcje bezpośrednio innym użytkownikom bez pośredników ani centralnego serwera.

Portfel

Portfel to zbiór publicznych adresów i kluczy prywatnych do nich przypisanych. Jest odpowiednikiem np. konta w banku z wieloma rachunkami. Zwykle występuje w postaci aplikacji. Umożliwia dokonywanie transakcji (wysłanie i odbieranie środków). Portfel bitcoin pokazuje tylko sam bilans środków zgromadzonych na adresach które wchodzą w skład portfela oraz historię transakcji. Nie przechowujes samych bitcoinów a jedynie klucze do nich. Bitcoiny przechowywane są w formie zapisu w sieci bitcoin.

Potwierdzenie

Gdy wykonujemy transakcję w sieci bitcoin musi ona zostać potwierdzona i wpisana do rejestru czyli do bloku a następnie do łańcucha bloków. 1 potwierdzenie oznacza, że dana transakcja została zapisana w bloku, 6 potwierdzeń oznacza, że blok z transakcją został podpisany przez kolejne 5 bloków. Każde potwierdzenie wykładniczo obniża ryzyko odwrócenia transakcji. Przyjęło się, że pełne potwierdzenie transakcji to 6 potwierdzeń w sieci ale dużo serwisów nie wymaga ich wcale lub od 1 do 3. To jak szybko środki zostaną zaakceptowane przez kontrahenta zależy od niego samego i od ryzyka jakie jest w stanie podjąć gdyż im więcej potwierdzeń tym mniejsze szansę na double spending (podwójne wydanie tych samych bitcoinów). Generalnie 1 potwierdzenie jest w zupełności wystarczające dla małych transakcji . Średni czas 1 potwierdzenia w sieci bitcoin to około 10 minut.

Proof of stake (PoS)

Jest formą miningu, która opiera się przede wszystkim na wynagradzaniu użytkownika za sam fakt posiadania przez niego pracującej waluty w portfelu, a nie na rzeczywistym kopaniu i wykorzystywaniu pełnej mocy obliczeniowej procesora oraz karty graficznej. Z tego też powodu metoda PoS znacznie mniej obciąża jednostkę komputera, co wpływa na znacznie mniejsze zapotrzebowanie na energię elektryczną, a w konsekwencji stosunkowo niewielkie opłaty za prąd.

Proof of Work (PoW)

Jest formą miningu, która wykorzystuje moc obliczeniową sprzetu tzw koparek (ASIC lub koparki oparte na kartach graficznych)

 

cryptosynergy - słownik kryptowalut

SHA-256

256 bitowa kryptograficzna funkcja skrótu, wykorzystywana jako dowód pracy (proof-of-work) w systemie bitcoin. Funkcja skrótu to jednokierunkowa funkcja haszująca, która przyporządkowuje dowolnie dużej liczbie (ciągowi znaków) krótką, zwykle posiadającą stały rozmiar wartość (skrót wiadomości).

 Satoshi

Najmniejsza część Bitcoina 0.00000001 BTC, nazwana tak od nazwiska twórcy.

Satoshi Nakamoto

Pseudonim twórcy Bitcoina.

 

cryptosynergy - słownik kryptowalut

TOR

Wirtualna sieć komputerowa implementująca trasowanie cebulowe. Sieć uniemożliwia analizę ruchu sieciowego i zapewnia użytkownikom prawie anonimowy dostęp do zasobów Internetu.

Transakcja

Bitmonety zawierają klucz publiczny (adres) aktualnego posiadacza. Kiedy użytkownik A przetransferuje jakąś ilość do użytkownika B, A rezygnuje z ich posiadania, dodając klucz publiczny (adres) B do tych monet oraz podpisując je własnym kluczem prywatnym. Następnie ogłasza wykonaną przez siebie transakcję w komunikacie wysłanym do sieci peer-to-peer. Reszta sieci sprawdza poprawność zastosowanych w transakcji podpisów cyfrowych oraz ilości monet przed jej zaakceptowaniem.

Trudność

Liczba określająca stopień trudności wydobycia bloku w sieci bitcoin. Im więcej górników w sieci a co za tym idzie mocy, trudność rośnie aby dostosować czas wydobycia bloku do założonych około 10 minut. Sieć bitcoina jest więc siecią samoregulującą się do określonych warunków w danym czasie. Bez regulacji trudności nagły ogromny wzrost mocy doprowadził by szybszego wydobycia wszystkich bloków co niekorzystnie odbiło by się na ekonomicznym aspekcie bitcoina. Czy moc sieci wynosi 1Mh/s czy miliard razy więcej dla samej sieci bitcoin nie ma to znaczenia (poza aspektem bezpieczeństwa) i ilość wydobywanych bitcoinów w czasie zawsze będzie stała. Trudność zmienia się co około 2 tygodnie a dokładny czas tej zmiany zależy od przyrostu/spadku mocy sieci. Przy nagłym wzroście może się okazać, że czas zmiany znacząco się skróci a przy spadku znacząco wydłuży.

Two Factor Authentication (2FA)

Podwójne uwierzytelnienie. Metoda zabezpieczenia dostępu do danej usługi polegająca na na dodatkowym uwierzytelnieniu obok standardowego loginu i hasła. Najczęściej występujące rodzaje zabezpieczeń to: sms z kodem, kody jednorazowe na papierze, kod jednorazowy na maila, aplikacja z kodami jednorazowymi na komputer lub urządzenia mobilne telefon/tablet